24 twojarecepta24

Trittico na sen: jak działa trazodon i kiedy lekarz może go zalecić

Trittico (trazodon) to lek przeciwdepresyjny na receptę, który działa też uspokajająco, dlatego lekarze sięgają po niego m.in. wtedy, gdy depresji towarzyszy bezsenność. Nie jest klasycznym lekiem nasennym: jedynym wskazaniem w jego charakterystyce są zaburzenia depresyjne. Przejdziemy razem przez to, jak działa, czego się spodziewać i kiedy potrzebna jest szczególna ostrożność.

Czy Trittico to lek nasenny?

Formalnie nie. W Charakterystyce Produktu Leczniczego (ChPL) Trittico CR znajdziesz tylko jedno wskazanie: zaburzenia depresyjne bez względu na ich podłoże, również te, którym towarzyszy lęk. Tam, gdzie opisano mechanizm leku, wytwórca zaznacza jeszcze, że trazodon pomaga, gdy obniżonemu nastrojowi towarzyszą lęk i kłopoty ze snem. Sama bezsenność, bez depresji, nie jest więc wskazaniem rejestracyjnym.

Jeśli lekarz zaleca Ci trazodon przy kłopotach ze snem bez rozpoznanej depresji, jest to decyzja wykraczająca poza wskazanie z ChPL, którą podejmuje po ocenie Twojego stanu. Właśnie dlatego nie warto zaczynać takiego leczenia na własną rękę ani brać tabletek od znajomych.

Trittico różni się też od leków nasennych z grupy Z, takich jak zolpidem czy zopiklon. Zolpidem i zopiklon to substancje psychotropowe grupy IV-P, a trazodonu nie ma na wykazie substancji psychotropowych. To zwykły lek na receptę (Rp).

Skąd bierze się działanie uspokajające trazodonu

Trazodon to pochodna triazolopirydyny. Charakterystyka opisuje dwa mechanizmy: lek ogranicza wychwyt zwrotny serotoniny oraz blokuje receptory 5-HT2, a to właśnie ich aktywacja zazwyczaj nasila bezsenność, lęk i pobudzenie psychoruchowe. Producent opisuje go jako lek przeciwdepresyjny o działaniu uspokajającym.

W odróżnieniu od leków trójpierścieniowych trazodon ma według ChPL co najwyżej nieznaczne działanie cholinolityczne i nie działa na mięsień sercowy w typowy dla nich sposób. Pełny opis substancji znajdziesz na stronie o trazodonie, a informacje o samym preparacie na karcie leku Trittico.

Trittico: jak szybko działa na sen, a jak szybko na nastrój

To dwie różne sprawy. Gdy połkniesz tabletkę Trittico CR, która uwalnia substancję stopniowo, poziom trazodonu we krwi osiąga szczyt mniej więcej po 4 godzinach, a jego okres półtrwania, czyli czas, po którym stężenie spada o połowę, to około 12 godzin. Senność i uspokojenie mogą więc utrzymywać się dłużej, niż trwa noc, zwłaszcza w pierwszych dniach.

Na poprawę nastroju trzeba według ChPL poczekać mniej więcej tydzień, a całe leczenie nie powinno być krótsze niż miesiąc. Senność pojawiająca się w pierwszych dniach zwykle ustępuje podczas dalszego stosowania. Nie oceniaj więc leku po jednej nocy i nie zwiększaj dawki sam, jeśli sen nie przyszedł od razu.

Ile i o której godzinie przyjmować tabletkę, ustala Twój lekarz.

Trittico 1/3 tabletki: co oznaczają linie podziału

Tabletki Trittico CR mają linie podziału. Według ChPL dzięki nim tabletkę da się rozłamać na trzy jednakowe kawałki, a to pozwala krok po kroku podnosić dawkę z uwzględnieniem nasilenia choroby, Twojej masy ciała, wieku i ogólnej kondycji zdrowotnej. Stąd biorą się wpisy i opinie w internecie o „1/3 tabletki na sen”.

Cudze opinie nie powiedzą Ci jednak, jaka ilość jest właściwa właśnie dla Ciebie. To, czy dzielić tabletkę i na ile części, ustala lekarz. Zasada podziału dotyczy tabletek z liniami podziału opisanych w tej ChPL; inne produkty z trazodonem, np. tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu albo powlekane, mają własne ulotki, które trzeba sprawdzić przed podziałem.

Działania niepożądane: co bywa typowe, a co wymaga pilnej reakcji

ChPL Trittico CR nie podaje częstości poszczególnych działań niepożądanych: wszystkie opisano jako występujące z nieznaną częstością. Producent zaznacza, że część z nich zdarza się też u osób z nieleczoną depresją. Wśród opisanych dolegliwości są:

senność, zawroty głowy, zaburzenia równowagi, ból głowy;

nudności, wymioty, suchość w ustach, zaparcie lub biegunka;

omdlenia oraz obniżenie ciśnienia po zmianie pozycji na stojącą (hipotonia ortostatyczna);

nieostre widzenie, drżenie, osłabienie, zmęczenie;

uczucie zatkanego nosa, nadmierna potliwość, wysypka.

Sygnały, przy których od razu kontaktujesz się z lekarzem

U osób starszych częściej pojawiają się spadki ciśnienia przy wstawaniu i senność. Jeśli ktoś bliski przyjmuje trazodon wieczorem, warto zadbać o oświetlenie drogi do łazienki i wstawanie bez pośpiechu.

bolesny, przedłużający się wzwód (priapizm): lek trzeba niezwłocznie odstawić;

zażółcenie skóry lub oczu: przy żółtaczce leczenie się przerywa;

gorączka, ból gardła, objawy grypopodobne: mogą świadczyć o agranulocytozie i wymagają morfologii krwi;

kołatanie serca, nierówne bicie serca, omdlenie;

pobudzenie, gorączka i drżenie mięśni po dołączeniu innego leku działającego na serotoninę: możliwy zespół serotoninowy.

Kiedy Trittico nie jest dobrym wyborem

ChPL podaje trzy sytuacje, w których leku nie wolno stosować: uczulenie (nadwrażliwość) na trazodon albo którąkolwiek substancję pomocniczą, przyjmowanie go przez osobę, która jest pod wpływem alkoholu albo leków nasennych, a także ostry zawał mięśnia sercowego. Drugi punkt jest szczególnie ważny przy kłopotach ze snem: trazodonu nie wolno przyjmować, gdy jesteś pod wpływem alkoholu albo innego leku nasennego. Lek może też nasilać senność po lekach uspokajających, przeciwlękowych, przeciwpsychotycznych i przeciwhistaminowych.

Trazodonu nie należy stosować u osób poniżej 18 lat. Ostrożności i regularnej kontroli wymagają m.in. padaczka, niewydolność wątroby lub nerek, choroby serca (dusznica bolesna, zaburzenia przewodzenia, niedawny zawał), nadczynność tarczycy, rozrost prostaty i jaskra z wąskim kątem. Powiedz lekarzowi o wszystkich przyjmowanych lekach, a szczególnie o:

innych lekach przeciwdepresyjnych i inhibitorach MAO (nie zaleca się trazodonu w trakcie leczenia IMAO ani przez dwa tygodnie po nim);

karbamazepinie, która obniża stężenie trazodonu, oraz inhibitorach CYP3A4, np. ketokonazolu, itrakonazolu, rytonawirze czy erytromycynie, które mogą je znacznie zwiększać;

lekach wydłużających odstęp QT, lekach przeciwzakrzepowych, w tym warfarynie, a także digoksynie i fenytoinie;

preparatach z dziurawcem zwyczajnym.

Ciąża, karmienie, alkohol i prowadzenie auta

Jeśli jesteś w ciąży, lekarz sięga po trazodon ostrożnie, a gdy przyjmowałaś go do samego porodu, dziecko po urodzeniu jest obserwowane, czy nie pojawiają się u niego objawy odstawienne. Gdy karmisz piersią, lekarz razem z Tobą porównuje, co zyskuje dziecko dzięki karmieniu, a co Ty dzięki leczeniu, i dopiero wtedy zapada decyzja.

Trazodon nasila uspokajające działanie alkoholu, a ChPL mówi wprost: nie należy spożywać alkoholu podczas leczenia trazodonem. Wpływ leku na prowadzenie pojazdów jest niewielki lub umiarkowany. Za kierownicę i do obsługi maszyn wróć dopiero wtedy, gdy masz pewność, że lek nie wywołuje u Ciebie senności, uspokojenia, zawrotów głowy, splątania czy zamazanego widzenia.

Trazodon a ryzyko uzależnienia i kończenie leczenia

Według charakterystyki nic nie wskazuje, by chlorowodorek trazodonu uzależniał, a dwa badania na szczurach wykluczyły takie ryzyko. To ważna różnica wobec benzodiazepin i leków z grupy Z, których charakterystyki ograniczają czas leczenia: przy alprazolamie do maksymalnie 2-4 tygodni, przy zolpidemie do nie więcej niż 4 tygodni.

To jednak nie znaczy, że możesz po prostu z dnia na dzień przestać go brać. Gdy przyjmujesz trazodon przez dłuższy czas, ChPL zaleca schodzić z dawki powoli, aż do całkowitego zakończenia leczenia, bo tak łatwiej uniknąć nudności, bólu głowy i złego samopoczucia, które mogą się pojawić po odstawieniu. Plan odstawiania ustal z lekarzem.

Ostrzeżenie wspólne dla leków przeciwdepresyjnych

Trazodon jest lekiem przeciwdepresyjnym, więc dotyczy go ostrzeżenie wspólne dla tej grupy. Przez pierwsze tygodnie terapii, a także za każdym razem, gdy zmienia się dawka, mogą chwilowo narastać lęk, niepokój i myśli samobójcze; najczęściej dotyczy to osób, które nie skończyły 25 lat. Gdy takie zmiany dostrzeżesz u siebie albo zwróci Ci na nie uwagę ktoś bliski, natychmiast skontaktuj się z lekarzem.

Jeśli wsparcie jest Ci potrzebne już teraz, zadzwoń pod 116 123, czyli telefon dla dorosłych przeżywających kryzys emocjonalny (całodobowo, bezpłatnie), albo pod 800 70 2222 do Centrum Wsparcia, które pomaga dorosłym w kryzysie psychicznym (całodobowo, bezpłatnie). W bezpośrednim zagrożeniu życia dzwoń pod 112.

Trittico CR, Trittico XR i inne postaci trazodonu

Trazodon jest w obrocie pod nazwami Trittico CR, Trittico XR, Trazodone Neuraxpharm i Azoneurax. W rejestrze figurują zwykłe tabletki w mocach 50 mg, 100 mg i 150 mg, postaci o przedłużonym albo zmodyfikowanym uwalnianiu po 75 mg i 150 mg, a także powlekane tabletki o przedłużonym uwalnianiu po 150 mg i 300 mg. Wszystkie wydaje się na receptę (Rp).

Postaci różnią się tempem uwalniania substancji, więc nie są automatycznie wymienne. Jeśli w aptece proponują Ci inny produkt, sprawdź z farmaceutą, czy ma tę samą moc i postać, a o zmianie postaci zdecyduj z lekarzem. Opinie w internecie często dotyczą różnych tabletek naraz, dlatego trudno odnosić je do Twojego leczenia.

Recepta na Trittico i przedłużenie leczenia

Bez recepty Trittico w aptece nie dostaniesz, a lek kupiony z nielegalnego źródła może okazać się podróbką.

Gdy jesteś już pod opieką psychiatry albo innego lekarza i masz dokumentację tego leczenia, możesz wysłać wniosek o e-receptę, by kontynuować terapię. Krok po kroku wygląda to tak: uzupełniasz formularz z pytaniami o zdrowie, lekarz go analizuje, a gdy brakuje mu informacji, dopytuje Cię na czacie. Lekarz może odmówić, gdy recepta nie jest uzasadniona medycznie. Rozpoczęcie leczenia bezsenności, dobór pierwszego leku i jego zmiana należą do lekarza na wizycie. Jeśli dopiero szukasz przyczyny złego snu, zacznij od poradnika o bezsenności i jej przyczynach.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Trittico CR (URPL)

Ulotka dla pacjenta Trittico CR (URPL)

Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych (Dz.U. 2024 poz. 1139)

Najczęstsze pytania

Zobacz też

Wszystkie wpisy działu Pomoc