24 twojarecepta24

Gdy lek zmienia Twoją bliskość: antydepresanty a libido i co możesz z tym zrobić

Antydepresanty a libido to temat, o którym trudno mówić, ale warto: słabsza ochota na seks, kłopot z wytryskiem albo ze wzwodem i inne zaburzenia czynności seksualnych to opisane działania niepożądane leków z grup SSRI i SNRI, a przy sertralinie należą do częstych. Zdarza się to wielu osobom i nie musisz tego po prostu znosić. Lekarz może zmodyfikować leczenie, np. dawkę albo lek, a niektóre leki, jak bupropion, działają inaczej i w ich charakterystyce zaburzeń seksualnych nie wymieniono.

Skąd biorą się zmiany w życiu seksualnym podczas leczenia

Leki z grup SSRI (selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny) i SNRI (inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny) zwiększają ilość serotoniny dostępnej w mózgu. To pomaga w depresji i lęku, ale serotonina uczestniczy też w reakcjach seksualnych. Charakterystyka produktu leczniczego sertraliny wprost podaje, że leki SSRI i SNRI mogą powodować zaburzenia czynności seksualnych.

Objawy mogą wyglądać różnie: słabsza ochota na seks, trudniejsze podniecenie, opóźniony orgazm albo jego brak, a u mężczyzn kłopot z wytryskiem lub wzwodem. Dla wielu osób to jeden z bardziej krępujących skutków leczenia, o którym długo nikomu nie mówią.

Pamiętaj, że libido może obniżać również sama depresja, przewlekły stres, zmęczenie, napięcia w związku, alkohol czy inne choroby i leki. Dlatego zanim cała odpowiedzialność spadnie na tabletkę, warto spokojnie sprawdzić, kiedy objawy się zaczęły i co jeszcze zmieniło się w Twoim życiu.

Które leki częściej wpływają na libido, a które rzadziej

Najdokładniejsze dane dla pacjenta zawiera punkt 4.8 charakterystyki, czyli tabela działań niepożądanych z częstością. Poniżej zebraliśmy to, co podają charakterystyki sertraliny i bupropionu, dwóch leków o odmiennym mechanizmie działania.

To zestawienie nie jest rankingiem i nie podpowiada, o który lek prosić. Wybór leczenia zależy od rozpoznania, wcześniejszych reakcji na leki, chorób współistniejących i przeciwwskazań, dlatego należy do psychiatry. Więcej przeczytasz na stronach o sertralinie, bupropionie i w przeglądzie leków z grupy SSRI.

Sertralina (SSRI) - Co podaje charakterystyka: W ChPL Asertin zaburzenia wytrysku należą do działań bardzo częstych (14%), a zmniejszenie libido, zaburzenia wzwodu i zaburzenia czynności seksualnych do częstych. - Co warto wiedzieć: W leczeniu zespołu lęku społecznego niezdolność do wytrysku wystąpiła u 14% mężczyzn przyjmujących sertralinę wobec 0% w grupie placebo.

Inne leki z grup SSRI i SNRI - Co podaje charakterystyka: Charakterystyka sertraliny wymienia SSRI i SNRI razem jako leki, które mogą powodować zaburzenia czynności seksualnych. - Co warto wiedzieć: Częstość dla konkretnego leku z tych grup podaje jego własna charakterystyka, dlatego dane jednego preparatu nie przenoszą się wprost na inny.

Bupropion - Co podaje charakterystyka: ChPL Wellbutrin XR opisuje bupropion jako inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny i dopaminy z minimalnym wpływem na serotoninę, a w jego tabeli działań niepożądanych nie wymieniono zaburzeń czynności seksualnych. - Co warto wiedzieć: Bupropion ma własne ograniczenia: jest przeciwwskazany m.in. przy napadach drgawkowych oraz bulimii lub jadłowstręcie psychicznym, a bezsenność należy do jego działań bardzo częstych.

Co lekarz może zaproponować, gdy pojawi się problem

Najważniejszy krok jest prosty: powiedz o tym. Pytanie o życie seksualne to zwykła część rozmowy o leczeniu, bo zaburzenia czynności seksualnych są opisanym działaniem niepożądanym części leków. Bez tej informacji lekarz nie ma podstaw, żeby cokolwiek zmienić.

Możliwe kierunki, które lekarz rozważy razem z Tobą:

Ocena przyczyny: lekarz sprawdzi, czy objawy pojawiły się po rozpoczęciu leku lub zmianie dawki, czy raczej towarzyszą samej depresji albo innym chorobom.

Obserwacja: charakterystyka sertraliny podaje, że działania niepożądane zależą od dawki i często przemijają w dalszym okresie leczenia, więc czasem pierwszą propozycją jest uważne śledzenie objawów.

Zmiana dawki: o tym, czy i jak ją zmienić, decyduje wyłącznie lekarz prowadzący, który zna cały przebieg Twojego leczenia.

Zmiana leku: psychiatra może rozważyć lek o innym mechanizmie działania, biorąc pod uwagę jego skuteczność u Ciebie i przeciwwskazania.

Wsparcie poza lekami: pomocna bywa psychoterapia, rozmowa w parze albo konsultacja seksuologiczna.

Dlaczego nie warto odstawiać leku samodzielnie

Kiedy lek psuje życie intymne, pokusa, by po prostu przestać go brać, jest zrozumiała. Nagłe przerwanie leczenia niesie jednak własne ryzyko. Charakterystyka sertraliny podaje, że objawy odstawienia są częste, zwłaszcza przy gwałtownym odstawieniu: w badaniach zgłaszało je 23% osób kończących leczenie wobec 12% osób, które dalej przyjmowały lek.

Najczęściej są to zawroty głowy, zaburzenia czucia, zaburzenia snu z intensywnymi snami, pobudzenie lub lęk, nudności, drżenie i bóle głowy. Zwykle pojawiają się w ciągu pierwszych kilku dni i na ogół ustępują w ciągu dwóch tygodni, ale u niektórych osób trwają dłużej, do 2-3 miesięcy, a nawet dłużej. Dlatego charakterystyka zaleca stopniowe, a nie nagłe kończenie leczenia, a jego tempo ustala lekarz.

Przy bupropionie w badaniach nie stwierdzano objawów odstawienia, ale charakterystyka i tak każe rozważyć stopniowe zmniejszanie dawki. Do tego dochodzi ryzyko powrotu depresji, które odbija się także na bliskości i relacji.

Każda zmiana w leczeniu przeciwdepresyjnym to też okres większej czujności. W pierwszych tygodniach i po zmianie dawki lęk i myśli samobójcze mogą się przejściowo nasilić, najwyraźniej u osób przed 25. rokiem życia. Jeśli tak się dzieje, skontaktuj się z lekarzem od razu, a w bezpośrednim zagrożeniu dzwoń pod 112. Wsparcia udziela też telefon 116 123, całodobowo i bezpłatnie.

Jak przygotować się do rozmowy z lekarzem krok po kroku

Krępujący temat łatwiej poruszyć, gdy masz go rozpisany.

Jeśli Twoje leczenie jest ustalone przez psychiatrę, a chcesz je kontynuować bez zmian, możesz złożyć wniosek o przedłużenie recepty. Wniosek ocenia lekarz na podstawie formularza z wywiadem i dokumentacji, a pytania dodatkowe zadaje na czacie. W wywiadzie możesz opisać działania niepożądane. Zmiana leku z powodu zaburzeń seksualnych wymaga jednak wizyty u psychiatry, bo nie zaczynamy nowego leczenia i nie dobieramy leków od początku. Przed wizytą albo przed wypełnieniem wywiadu przejdź przez te punkty:

Zapisz, od kiedy przyjmujesz lek i kiedy pojawiła się zmiana.

Nazwij, czego dotyczy problem: ochoty, podniecenia, orgazmu, wytrysku, wzwodu albo nawilżenia.

Wypisz wszystkie leki i suplementy, które przyjmujesz, oraz to, ile pijesz alkoholu.

Zastanów się, jak oceniasz działanie leku na nastrój i lęk, bo to ważna część decyzji.

Powiedz, co jest dla Ciebie w tej chwili ważne, np. stabilny nastrój, życie seksualne czy sen.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Asertin 50 (sertralina), URPL

Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR (bupropion), URPL

Ulotka dla pacjenta Asertin 50 (sertralina), URPL

Ulotka dla pacjenta Wellbutrin XR (bupropion), URPL

Najczęstsze pytania

Zobacz też

Wszystkie wpisy działu Pomoc