Zolafren (olanzapina): jak działa, na co uważać i jak kontynuować leczenie
Zolafren to lek przeciwpsychotyczny z olanzapiną, wydawany na receptę. Lekarz zaleca go dorosłym w leczeniu schizofrenii oraz średnio nasilonych i ciężkich epizodów manii, a u osób, które dobrze na niego odpowiedziały, także w zapobieganiu nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej. Poniżej spokojnie przeprowadzimy Cię przez to, co warto wiedzieć w trakcie Twojego leczenia.
Czym jest Zolafren i jak działa olanzapina
Zolafren to polski produkt firmy Adamed Pharma zawierający olanzapinę. Jest dostępny jako tabletki powlekane i kapsułki twarde, w obu postaciach na receptę (kategoria Rp). Należy do grupy leków przeciwpsychotycznych, a ChPL opisuje olanzapinę jako lek przeciwpsychotyczny, przeciwmaniakalny i stabilizujący nastrój.
Olanzapina działa na wiele układów receptorowych naraz: między innymi na receptory serotoninowe, dopaminowe, histaminowe H1 i muskarynowe. W badaniach wykazywała większe powinowactwo do receptorów serotoninowych 5HT2 niż do dopaminowych D2. Senność i większy apetyt ChPL wymienia wśród najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych, o czym piszemy niżej.
Kiedy lekarz zaleca Zolafren
Według punktu 4.1 ChPL olanzapina jest wskazana u dorosłych w kilku sytuacjach. Więcej o samych chorobach przeczytasz w tekstach o schizofrenii i chorobie afektywnej dwubiegunowej.
ChPL wymienia też sytuacje, w których leku się nie zaleca: przy objawach psychozy lub zaburzeniach zachowania spowodowanych otępieniem, ze względu na zwiększoną śmiertelność i ryzyko udaru, oraz w psychozie wywołanej lekami na chorobę Parkinsona. Olanzapina nie jest wskazana u dzieci i młodzieży. Przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na składniki leku i stwierdzone ryzyko jaskry z wąskim kątem przesączania.
- Leczenie schizofrenii, także długookresowe leczenie podtrzymujące u osób, które dobrze odpowiedziały na początku terapii.
- Leczenie średnio nasilonych i ciężkich epizodów manii.
- Zapobieganie nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej u osób, u których olanzapina dobrze zadziałała w epizodzie manii.
Postaci i moce leku Zolafren
W Polsce w obrocie są tabletki powlekane Zolafren 5 mg, 10 mg, 15 mg i 20 mg oraz kapsułki twarde 5 mg, 7,5 mg i 10 mg. Dawkę i postać dobiera lekarz prowadzący, a Ty nie zmieniasz ich samodzielnie.
Tabletki zawierają laktozę jednowodną oraz barwnik żółcień pomarańczową (E 110), który może powodować reakcje alergiczne. Według ChPL tabletek nie powinny przyjmować osoby z rzadką, dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Jeśli wiesz, że źle tolerujesz któryś z tych składników, powiedz o tym lekarzowi. W obrocie jest też osobny produkt o podobnej nazwie, Zolafren-Swift, więc przy realizacji recepty sprawdź, czy w aptece dostajesz dokładnie ten lek i tę postać, które przyjmujesz.
Skutki uboczne Zolafrenu i badania, które warto robić
W tabeli działań niepożądanych ChPL bardzo często (u więcej niż 1 na 10 osób) występują senność, zwiększenie masy ciała, spadki ciśnienia przy wstawaniu (niedociśnienie ortostatyczne) i zwiększenie stężenia prolaktyny. Przy dłuższym leczeniu, trwającym co najmniej 48 tygodni, przyrost masy ciała o co najmniej 7% wystąpił u 64,4% pacjentów.
Często (od 1 na 100 do 1 na 10 osób) pojawiają się między innymi większy apetyt, zwiększenie stężenia cholesterolu, triglicerydów i glukozy, zawroty głowy, akatyzja (przykry wewnętrzny niepokój ruchowy), objawy parkinsonowskie, zaparcia i suchość w ustach, przejściowy wzrost enzymów wątrobowych, wysypka, zmęczenie, obrzęki, bóle stawów oraz zmniejszone libido.
Dlatego ChPL zaleca regularną kontrolę: masy ciała przed leczeniem, po 4, 8 i 12 tygodniach, a potem raz na kwartał; glukozy przed leczeniem, po 12 tygodniach i potem raz w roku; lipidów przed leczeniem, po 12 tygodniach i potem co 5 lat. Zwróć uwagę na nadmierne pragnienie, częste oddawanie moczu, wzmożony głód i osłabienie, bo to mogą być objawy wysokiego cukru.
Pilnej pomocy wymaga bardzo wysoka gorączka ze sztywnością mięśni, zaburzeniami świadomości i niemiarowym tętnem. To mogą być objawy złośliwego zespołu neuroleptycznego, rzadkiego, ale groźnego powikłania. Zgłoś lekarzowi także mimowolne ruchy ust, języka czy twarzy oraz ból i obrzęk nogi.
Zolafren a alkohol, papierosy, prowadzenie auta i ciąża
Olanzapina działa przede wszystkim na ośrodkowy układ nerwowy, dlatego ChPL zaleca ostrożność u osób spożywających alkohol i przyjmujących inne leki o działaniu ośrodkowym. Alkohol może nasilać senność i zawroty głowy, więc najbezpieczniej jest z niego zrezygnować i omówić tę kwestię z lekarzem.
Ważne są też papierosy. Palenie tytoniu przyspiesza rozkład olanzapiny i może obniżać jej stężenie, a fluwoksamina czy cyprofloksacyna mogą je wyraźnie zwiększać. Jeśli zaczynasz albo rzucasz palenie lub dostajesz nowy lek, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu. Węgiel aktywowany zmniejsza dostępność biologiczną olanzapiny, czyli ilość leku, która trafia do krwi, o 50 do 60%.
Olanzapina może wywołać senność i zawroty głowy, dlatego ChPL zaleca szczególną ostrożność podczas prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Na początku leczenia sprawdź, jak lek na Ciebie działa, zanim usiądziesz za kierownicą.
Jeśli zajdziesz w ciążę lub ją planujesz, poinformuj lekarza. U noworodków narażonych na lek w trzecim trymestrze mogą wystąpić objawy pozapiramidowe lub odstawienne. Olanzapina przenika do mleka, a pacjentkom odradza się karmienie piersią w trakcie leczenia.
Czy Zolafren grozi uzależnieniem i czy jest lekiem psychotropowym
Olanzapina nie jest na urzędowym wykazie substancji psychotropowych, więc Zolafren nie podlega przepisom o lekach psychotropowych. Słowa psychotrop pacjenci używają potocznie na każdy lek działający na psychikę i stąd bierze się to pytanie.
W ChPL Zolafrenu nie ma ostrzeżenia o uzależnieniu. Jest za to informacja, że po nagłym przerwaniu leczenia rzadko występowały ostre objawy, takie jak pocenie się, bezsenność, drżenie, lęk, nudności lub wymioty. Decyzję o zakończeniu albo zmianie leczenia podejmuj więc razem z lekarzem, a nie z dnia na dzień.
Zamienniki Zolafrenu i cena
Olanzapinę zawiera w Polsce wiele produktów, między innymi Zyprexa, Olzapin, Ranofren, Zalasta, Zolaxa, Egolanza, Olpinat, Olazax oraz leki z nazwą olanzapiny i wytwórcy. Substancja występuje też w tabletkach ulegających rozpadowi w jamie ustnej i w postaciach do wstrzykiwań. O samej substancji przeczytasz na stronie olanzapina: profil leku.
O zamianie na odpowiednik o tej samej mocy i postaci zdecydujesz z farmaceutą lub lekarzem, a zmiana postaci zawsze należy do lekarza. Cena w aptece zależy od produktu, opakowania i refundacji, którą sprawdzisz w aktualnym wykazie leków refundowanych Ministra Zdrowia.
Recepta na Zolafren: kontynuacja leczenia
Zolafren jest lekiem na receptę i nie kupisz go bez recepty w legalnym obrocie. Produkty z nielegalnych źródeł mogą być podrobione i nie mieć deklarowanego składu.
Jeżeli psychiatra rozpoznał chorobę i dobrał leczenie, a Ty masz dokumentację, możesz złożyć wniosek o receptę na kontynuację leczenia psychiatrycznego. Wypełniasz formularz z wywiadem, wniosek ocenia lekarz, a pytania dodatkowe trafiają na czat. Lekarz może odmówić, gdy dokumentacja nie uzasadnia recepty. Gdy lekarz odmówi, opłata nie podlega zwrotowi, bo dotyczy oceny wniosku.
Nawrót objawów, nowe działania niepożądane albo potrzeba zmiany leku to powód do wizyty u psychiatry, nie do kolejnego wniosku online. Jak się przygotować, opisujemy w poradniku dokumenty do recepty na kontynuację.
Substancja czynna
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zolafren (Rejestr Produktów Leczniczych, URPL)
- Ulotka dla pacjenta Zolafren (Rejestr Produktów Leczniczych, URPL)
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych (Dz.U. 2024 poz. 1139)
Jak zdobyć receptę na Zolafren - krok po kroku
- Krok 1
Wchodzisz w formularz e-recepty - nazwa Zolafren jest już uzupełniona.
- Krok 2
Wypełniasz krótki wniosek medyczny i szczerze opisujesz swoją sytuację.
- Krok 3
Lekarz z prawem wykonywania zawodu weryfikuje Twoje zgłoszenie.
- Krok 4
Opłacasz e-konsultację (250,00 zł) BLIK-iem lub kartą.
- Krok 5
Kod e-recepty dostajesz e-mailem; w aptece podajesz go razem z numerem PESEL.
Ile kosztuje recepta na Zolafren?
Płacisz dopiero po wypełnieniu wniosku, BLIK-iem lub kartą. Opłata dotyczy oceny wniosku, więc jeśli lekarz odmówi, nie podlega zwrotowi.
Wpis do rejestru RPWDL · Twój wniosek weryfikuje lekarz PWZ 3211301 · lekarz może dopytać Cię na czacie · płatność BLIK lub kartą - szybko i bezpiecznie · płacisz za ocenę lekarza, nie za dokument
Recepta na Zolafren: najczęstsze pytania
Zolafren jest wskazany u dorosłych w leczeniu schizofrenii, także w długotrwałym leczeniu podtrzymującym, oraz w średnio nasilonych i ciężkich epizodach manii. Jeśli olanzapina dobrze zadziałała w epizodzie manii, lekarz może ją utrzymać, by zapobiegać nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej. Lek nie jest wskazany u dzieci i młodzieży ani w psychozie związanej z otępieniem.
W rozumieniu przepisów nie, bo olanzapiny nie ma na wykazie substancji psychotropowych. Charakterystyka leku nie zawiera też ostrzeżenia o uzależnieniu. Opisuje natomiast rzadkie ostre objawy po nagłym odstawieniu, takie jak pocenie się, bezsenność, drżenie, lęk czy nudności. Dlatego leczenie kończy się w porozumieniu z lekarzem, a nie samodzielnie.
Tak. Olanzapinę zawierają między innymi Zyprexa, Olzapin, Ranofren, Zalasta, Zolaxa czy Egolanza, a także leki z nazwą substancji i wytwórcy. Przy zamianie liczy się ta sama moc i postać. Zapytaj farmaceutę o dostępne odpowiedniki, a o zmianie postaci, na przykład na tabletki rozpuszczające się w ustach, zdecyduje lekarz.
Bezpieczniej jest tego unikać. ChPL zaleca ostrożność u osób spożywających alkohol, bo olanzapina działa na ośrodkowy układ nerwowy, a alkohol może nasilać senność i zawroty głowy. Szczególnie uważaj, jeśli przyjmujesz też inne leki uspokajające lub nasenne. W razie wątpliwości zapytaj lekarza prowadzącego o swoją sytuację.
Według ChPL poprawa stanu klinicznego przy leczeniu przeciwpsychotycznym może nastąpić po kilku dniach lub tygodniach. W tym czasie lekarz powinien dokładnie obserwować Twój stan. Senność czy większy apetyt mogą pojawić się wcześniej niż poprawa objawów, co nie znaczy, że lek nie działa. Jeśli coś Cię niepokoi, zgłoś to lekarzowi.
Zwiększenie masy ciała należy do bardzo częstych działań niepożądanych olanzapiny, a często towarzyszy mu większy apetyt. Przy leczeniu trwającym co najmniej 48 tygodni przyrost o 7% lub więcej dotyczył 64,4% pacjentów. Dlatego ChPL zaleca regularne ważenie oraz badania glukozy i lipidów. Nie odstawiaj leku z tego powodu, tylko omów to z lekarzem.
Opis na tej stronie służy informacji - nie zastąpi rozmowy z lekarzem ani ulotki leku. Zolafren to lek wydawany na receptę (Rp). O wystawieniu recepty decyduje lekarz po ocenie Twojego wniosku - może odmówić lub zalecić wizytę czy badania.
Jak dbamy o rzetelność artykułów? Odpowiedź znajdziesz w wytycznych redakcyjnych.
Zobacz też
- Rysperydon Rysperydon: lek przeciwpsychotyczny stosowany w schizofrenii i epizodach manii
- Kariprazyna Kariprazyna (Reagila): lek przeciwpsychotyczny w leczeniu schizofrenii u dorosłych
- Lurazydon Lurazydon: lek przeciwpsychotyczny stosowany w leczeniu schizofrenii
- Chlorprotiksen Chlorprotiksen: neuroleptyk uspokajający stosowany w psychozach, niepokoju i bezsenności