Przygotowanie do badania krwi: post, woda i suplementy
Większość badań krwi wykonuje się rano, na czczo przez 8 do 12 godzin, przy czym wodę niegazowaną można w tym czasie pić. Post ma znaczenie szczególnie przy glukozie, lipidogramie i insulinie; przy morfologii czy TSH często nie jest wymagany, choć laboratoria i tak go zalecają. Kawa, słodzone napoje, guma do żucia i papierosy przed pobraniem mogą zafałszować wynik.
Na czczo przez 8 do 12 godzin
Liczba godzin bywa źródłem nieporozumień, więc warto ją rozłożyć na praktykę. Post trwa od 8 do 12 godzin, a ponieważ badania wykonuje się rano, w praktyce oznacza to kolację zjedzoną wieczorem i rezygnację ze śniadania.
Wodę niegazowaną można pić i nie jest to ustępstwo od reguły, a jej część. Chodzi jednak o czystą wodę, a nie o napoje, które mają smak.
Przy których badaniach post jest konieczny
Nie wszystkie badania traktują post jednakowo i ta różnica jest realna, a nie teoretyczna.
Szczególnie zależne od postu są glukoza, lipidogram oraz insulina: przy nich wynik odczytuje się właśnie w warunkach na czczo. Przy morfologii czy TSH często nie jest on wymagany, ale laboratoria zazwyczaj go zalecają. Jeśli masz zlecenie obejmujące kilka pozycji, prościej potraktować całe pobranie jako badanie na czczo niż rozdzielać je na części.
Glukoza, lipidogram, insulina: post ma tu znaczenie szczególne.
Morfologia, TSH: często post nie jest wymagany, choć laboratoria go zalecają.
Zlecenie łączone: najprościej przyjść na czczo, skoro i tak obejmuje pozycje z pierwszej grupy.
Woda wolno, kawa nie
Lista rzeczy, które przed pobraniem mogą zafałszować wynik, jest krótka: kawa, słodzone napoje, guma do żucia oraz papierosy. Kawa trafia na nią także wtedy, gdy pijesz ją bez cukru i bez mleka.
Guma do żucia bywa w tym wyliczeniu zaskoczeniem, bo trudno uznać ją za jedzenie, a jednak jest na liście razem z kawą i papierosami.
Praktyczny wniosek jest prosty: w dniu badania do momentu pobrania pijesz wyłącznie wodę niegazowaną, nie palisz i nie żujesz gumy. Śniadanie, kawa i papieros czekają na moment po wyjściu z punktu pobrań.
Leki przyjmowane na stałe
Na to pytanie nie ma jednej odpowiedzi, której moglibyśmy tu udzielić. Nie podamy reguły w rodzaju „leki weź” albo „leki pomiń”, bo zależy to od leku, od badania i od Twojego leczenia.
Rozstrzyga lekarz, który zlecił badanie, więc jego zapytaj o konkretny lek i o konkretne pobranie. Jedno jest przy tym pewne i warte podkreślenia: leków przyjmowanych na stałe nie odstawiaj samodzielnie, żeby „nie zaburzyć wyniku”.
Przy składaniu wniosku o skierowanie wypisz wszystkie przyjmowane leki. Dzięki temu lekarz dobiera zakres badań ze świadomością, co może wpływać na interpretację poszczególnych pozycji.
Suplementy, które zmieniają wyniki
Suplementy łatwo pominąć w rozmowie z lekarzem, bo nie są lekami na receptę. Tymczasem biotyna, żelazo i witamina B12 potrafią zmienić wyniki badań, co przy ich interpretacji ma znaczenie.
Nie oznacza to, że trzeba je odstawiać przed każdym pobraniem. Odstawienie uzgodnij z lekarzem, bo on wie, które badanie zleca i czego się w nim spodziewa. Jeśli przyjmujesz suplementy regularnie, wypisz je razem z lekami, nawet gdy kupiłeś je bez recepty.
Co robić w dobie poprzedzającej pobranie
Dzień przed badaniem rządzą dwie proste zasady: bez intensywnego wysiłku i bez alkoholu. Obie dotyczą doby poprzedzającej, a nie samego ranka, dlatego trening zaplanowany na wieczór przed pobraniem lepiej przestawić.
Nie chodzi przy tym o całkowity bezruch. Zasada mówi o wysiłku intensywnym, a nie o zwykłej aktywności dnia, więc spacer czy sprzątanie nie są problemem.
A jeśli jestem przeziębiony
Infekcja w dniu badania to sytuacja, w której nie damy Ci gotowej odpowiedzi, bo jej nie mamy. Zasady postępowania nie rozstrzygamy na własną rękę: zapytaj lekarza, który zlecił badanie, albo w punkcie pobrań.
Pytanie, które warto zadać, brzmi konkretnie: czy przy obecnej infekcji wynik będzie użyteczny, czy lepiej przesunąć pobranie. Odpowiedź zależy od tego, jakie badania są zlecone i po co.
Jak zamówić skierowanie na badania krwi
W laboratorium komercyjnym badania wykonasz odpłatnie także bez dokumentu, ale skierowanie od lekarza dobiera ich zakres do Twoich objawów, przyjmowanych leków i celu badania. Na tym polega jego praktyczna wartość.
Wniosek składasz online: opisujesz dolegliwości, podajesz leki i suplementy, a konsultację opłacasz kwotą 69,00 zł. Decyzja należy do lekarza i zapada zwykle w kwadrans w godzinach pracy; kod przychodzi mailem i jest widoczny w IKP. Opłata należy się za rozpatrzenie zgłoszenia, więc odmowna odpowiedź jej nie znosi.
Dalej zajrzyj na stronę skierowania na badania krwi, a jeśli wiesz już, czego potrzebujesz, na strony morfologii krwi, lipidogramu albo badań cukru. Formularz otwiera wniosek o skierowanie na badania laboratoryjne.