PCOS - zespół policystycznych jajników i jego leczenie
PCOS to jedno z najczęstszych zaburzeń hormonalnych u kobiet w wieku rozrodczym. Nie da się go rozpoznać przez formularz, ale część leczenia - antykoncepcja hormonalna czy metformina - jest na receptę, którą lekarz może wystawić po ocenie wyników i braku przeciwwskazań.
Czym jest zespół policystycznych jajników
PCOS (zespół policystycznych jajników) to zaburzenie hormonalne, w którym zaburzona jest owulacja, a organizm często produkuje więcej androgenów, czyli hormonów typowo męskich. Nazwa bywa myląca - nie u każdej kobiety z PCOS widać w badaniu liczne pęcherzyki na jajnikach.
Rozpoznanie stawia się, gdy spełnione są co najmniej dwa z trzech kryteriów: rzadkie lub nieobecne owulacje, objawy nadmiaru androgenów oraz charakterystyczny obraz jajników w USG. Dlatego diagnoza zawsze wymaga badań i oceny lekarza, a nie samego opisu objawów.
Objawy, które warto skojarzyć z PCOS
PCOS daje bardzo różne obrazy - u jednej kobiety dominują nieregularne cykle, u innej problemy skórne czy trudności z zajściem w ciążę. Jeśli poznajesz u siebie kilka z poniższych objawów, to dobry powód, żeby porozmawiać z lekarzem.
– nieregularne, rzadkie lub zanikające miesiączki
– trudności z zajściem w ciążę
– trądzik, przetłuszczające się włosy, nadmierne owłosienie (hirsutyzm)
– przyrost masy ciała i trudności z jej redukcją
– objawy insulinooporności
Jak wygląda diagnostyka
Rozpoznanie PCOS opiera się na badaniach hormonalnych z krwi, USG narządu rodnego i wykluczeniu innych przyczyn zaburzeń miesiączkowania, na przykład chorób tarczycy. Lekarz często zleca też ocenę gospodarki cukrowej, bo insulinooporność bywa ważnym elementem tego zespołu.
Skierowanie na te badania możesz uzyskać, a wyniki omówić z ginekologiem lub endokrynologiem. To badania i rozmowa razem układają się w diagnozę - żaden pojedynczy wynik nie przesądza sprawy.
Leczenie - co bywa na receptę
Leczenie PCOS dobiera się do tego, co jest dla Ciebie najważniejsze na danym etapie - uregulowanie cykli, poprawa skóry, wsparcie płodności czy kontrola metaboliczna. Podstawą u wielu kobiet są zmiany stylu życia, bo redukcja masy ciała potrafi realnie poprawić owulację.
Wśród leków lekarz rozważa między innymi dwuskładnikową antykoncepcję hormonalną, która reguluje cykle i łagodzi objawy androgenowe, oraz metforminę wspierającą gospodarkę cukrową. To preparaty na receptę, wymagające oceny przeciwwskazań.
– zmiana stylu życia i redukcja masy ciała jako fundament
– dwuskładnikowa antykoncepcja hormonalna - na receptę
– metformina przy insulinooporności - na receptę
– leczenie wspomagające płodność - prowadzone przez specjalistę
Co ocenia lekarz i kiedy potrzebny jest specjalista
Jeśli masz już postawione rozpoznanie i ustalone leczenie, kontynuację leków lekarz może ocenić podczas konsultacji online. Analizuje wtedy Twoje objawy, wyniki, choroby przewlekłe i przyjmowane preparaty.
Samo ustalenie diagnozy, planowanie ciąży przy PCOS czy nasilone objawy hormonalne to sytuacje dla ginekologa lub endokrynologa. Nie wahaj się poprosić o skierowanie - PCOS to zespół, który najlepiej prowadzić długofalowo, a nie tylko doraźnie.