Ketrel (kwetiapina): na co pomaga, jak go bezpiecznie przyjmować i jak przedłużyć receptę

Ketrel co to za lek i jak działa

Jeśli lekarz przepisał Ci Ketrel, to dobrze wiedzieć, co dokładnie przyjmujesz. Substancją czynną jest kwetiapina, zaliczana do atypowych leków przeciwpsychotycznych, czyli nowszej generacji leków stosowanych w ciężkich zaburzeniach psychicznych. Podmiotem odpowiedzialnym za lek jest Celon Pharma S.A.

Kwetiapina i jej aktywny metabolit, norkwetiapina, wpływają na wiele receptorów w mózgu: serotoninowe (5HT2), dopaminowe (D1 i D2), a także histaminowe i alfa-adrenergiczne. Z blokowaniem receptorów alfa-adrenergicznych ChPL wiąże spadki ciśnienia przy wstawaniu, które, podobnie jak senność, część osób odczuwa głównie na początku leczenia. Według ChPL kwetiapina nie wykazuje zauważalnego powinowactwa do receptorów benzodiazepinowych, więc Ketrel nie jest benzodiazepiną i działa w zupełnie inny sposób niż leki takie jak alprazolam.

Wskazania Ketrelu: schizofrenia i choroba dwubiegunowa

Charakterystyka tego leku wymienia cztery sytuacje, w których lekarz może go zastosować. Każda dotyczy choroby rozpoznanej wcześniej przez psychiatrę:

• leczenie schizofrenii;
• mania w chorobie dwubiegunowej, jeśli jej nasilenie jest umiarkowane lub ciężkie;
• ciężki epizod depresji, który pojawia się w przebiegu choroby dwubiegunowej;
• ochrona przed kolejnymi epizodami manii lub depresji, gdy wcześniej kwetiapina okazała się u Ciebie skuteczna.

Czego Ketrel nie obejmuje: sen, dzieci, osoby starsze

Często pojawia się pytanie, czy Ketrel uspokaja i czy można go brać na sen. Senność i uspokojenie są w ChPL opisane jako działania niepożądane, a nie wskazania. Bezsenności nie ma na liście zastosowań, dlatego to, czy i w jakim celu lek jest dla Ciebie odpowiedni, ocenia lekarz prowadzący.

Ketrel nie jest zalecany u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat z powodu braku danych w tej grupie wiekowej. Kwetiapina nie jest też zatwierdzona do leczenia objawów psychotycznych u osób starszych z otępieniem. W tej grupie po niektórych atypowych lekach przeciwpsychotycznych obserwowano około 3-krotnie większe ryzyko powikłań naczyniowych mózgu.

Postać o przedłużonym uwalnianiu (Ketrel XR) ma własną charakterystykę i ulotkę. Jeśli przyjmujesz właśnie ją, zakres wskazań sprawdź w dokumentach dołączonych do opakowania.

Moce i postaci Ketrelu dostępne w aptekach

W obrocie są dwie postaci leku. Ketrel w tabletkach powlekanych występuje w mocach 25 mg, 100 mg i 200 mg. Ketrel XR, czyli tabletki o przedłużonym uwalnianiu, ma moce 50 mg, 150 mg, 200 mg, 300 mg i 400 mg. To różne produkty: tabletka o przedłużonym uwalnianiu oddaje substancję stopniowo, więc nie można ich dowolnie zamieniać.

Najczęściej wyszukiwana jest moc 25 mg. Sama moc tabletki nie mówi jednak, jaką dawkę dobową przyjmujesz, bo lekarz może zalecić kilka tabletek albo inną moc. Liczbę tabletek, częstość i porę przyjmowania ustala lekarz w zależności od wskazania; w części wskazań ChPL przewiduje przyjmowanie leku przed snem. Nie zmieniaj dawki samodzielnie.

Warto wiedzieć, że tabletki zawierają laktozę, a Ketrel 25 mg także barwnik lak żółcieni pomarańczowej, który może wywołać reakcję alergiczną. Według ChPL lek nie powinien być stosowany przy rzadkiej dziedzicznej nietolerancji galaktozy, braku laktazy lub zespole złego wchłaniania glukozy-galaktozy, dlatego powiedz lekarzowi o takich chorobach, a także o uczuleniu na barwniki.

Po jakim czasie Ketrel zaczyna działać

Działanie uspokajające i senność pojawiają się szybko. W badaniach u osób z depresją w przebiegu choroby dwubiegunowej występowały zwykle w ciągu pierwszych 3 dni leczenia i miały łagodne lub umiarkowane nasilenie.

Na poprawę nastroju trzeba poczekać dłużej. Przy depresji w przebiegu choroby dwubiegunowej ChPL zaznacza, że poprawa może pojawić się dopiero po kilku pierwszych lub więcej tygodniach leczenia. Do tego czasu potrzebna jest uważna kontrola lekarska, bo ryzyko myśli samobójczych w depresji utrzymuje się do wyraźnej poprawy. W krótkich badaniach u młodych dorosłych poniżej 25 lat z ciężką depresją w chorobie dwubiegunowej zdarzenia związane z próbami samobójczymi występowały częściej po kwetiapinie niż po placebo (3,0% wobec 0%). Jeśli zauważysz nasilenie takich myśli, skontaktuj się z lekarzem od razu i poproś bliskich, by zwracali uwagę na zmiany w Twoim zachowaniu.

Skutki uboczne Ketrelu: co jest częste, a co wymaga pilnej reakcji

Najczęstsze działania, zgłaszane według ChPL przez co najmniej co dziesiątą osobę, to uczucie senności, zawroty i bóle głowy, suchość błony śluzowej jamy ustnej, objawy po odstawieniu, wzrost masy ciała, niższa hemoglobina oraz objawy pozapiramidowe, na przykład drżenie czy sztywność. Równie często, u co najmniej co dziesiątej osoby, badania krwi pokazują wyższe triglicerydy, wyższy cholesterol całkowity i LDL oraz niższy HDL.

Pytanie „ketrel a tycie” jest więc uzasadnione. Przybieranie na wadze i zmiany w lipidach oraz glukozie to znane działania leku, dlatego lekarz powinien kontrolować wagę, cukier i lipidy na początku i w trakcie leczenia. Niedociśnienie ortostatyczne, czyli zawroty przy szybkim wstawaniu, jest częstsze w okresie zwiększania dawki, więc wstawaj powoli, szczególnie rano i w nocy.

Natychmiastowego kontaktu z lekarzem wymagają:

• gorączka, ból gardła, osłabienie lub objawy infekcji, bo mogą świadczyć o ciężkim spadku liczby białych krwinek (neutropenii, agranulocytozie);
• wysoka gorączka ze sztywnością mięśni i zaburzeniami świadomości, czyli możliwe objawy złośliwego zespołu neuroleptycznego;
• rozległa wysypka, pęcherze lub złuszczanie skóry, bo ChPL opisuje ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, TEN, DRESS);
• silny niepokój ruchowy i niemożność usiedzenia w miejscu (akatyzja), najczęstsza w pierwszych tygodniach;
• uporczywe zaparcie, które przy kwetiapinie może prowadzić do niedrożności jelit;
• kołatanie serca lub omdlenia, zwłaszcza gdy chorujesz na serce.

Ketrel a alkohol, inne leki i prowadzenie auta

ChPL zaleca ostrożność przy łączeniu kwetiapiny z alkoholem i innymi lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy, bo mogą nasilać senność i spowolnienie. Najbezpieczniej omówić z lekarzem, czy w Twoim przypadku alkohol jest w ogóle dopuszczalny. W trakcie leczenia nie zaleca się też picia soku grejpfrutowego.

Nie wolno łączyć Ketrelu z lekami hamującymi wątrobowy enzym CYP3A4: ChPL określa to połączenie jako przeciwwskazane, bo stężenie kwetiapiny rośnie wtedy kilkukrotnie. Jako przykłady ChPL podaje azolowe leki przeciwgrzybicze, antybiotyki erytromycynę i klarytromycynę, inhibitory proteazy stosowane w zakażeniu HIV oraz nefazodon. Odwrotnie działają karbamazepina i fenytoina, które mogą osłabić skuteczność leczenia. Przy jednoczesnym stosowaniu leków serotoninergicznych, w tym SSRI, SNRI, inhibitorów MAO i leków trójpierścieniowych, potrzebna jest ostrożność z powodu ryzyka zespołu serotoninowego, stanu mogącego zagrażać życiu. Mów lekarzowi i farmaceucie o każdym przyjmowanym preparacie, także o suplementach i lekach z apteki dostępnych bez przepisu lekarza.

U osób przyjmujących kwetiapinę zgłaszano fałszywie dodatnie wyniki testów immunoenzymatycznych na metadon i trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne. Jeśli robisz test na obecność substancji, powiedz, że bierzesz Ketrel.

Kwetiapina może osłabiać sprawność potrzebną do prowadzenia pojazdów. ChPL zaleca, by nie prowadzić i nie obsługiwać maszyn, dopóki nie wiesz, jak lek na Ciebie działa.

Czy Ketrel uzależnia i czy jest psychotropem

W potocznym znaczeniu każdy lek działający na psychikę bywa nazywany „psychotropem” i w tym sensie Ketrel nim jest. W rozumieniu prawa kwetiapina nie znajduje się jednak na wykazie substancji psychotropowych, dlatego Ketrel jest zwykłym lekiem na receptę (Rp), bez dodatkowych ograniczeń, jakie dotyczą substancji kontrolowanych.

Charakterystyka opisuje jednak, co może się dziać po nagłym przerwaniu terapii: kłopoty ze snem, nudności i wymioty, biegunka, bóle i zawroty głowy oraz rozdrażnienie. Z tego powodu zaleca, aby odstawianie rozłożyć na co najmniej jeden do dwóch tygodni. Plan kończenia leczenia ustala lekarz, bo ChPL każe mu też brać pod uwagę ryzyko prób samobójczych po nagłym przerwaniu leczenia.

Ketrel w ciąży i podczas karmienia

Jeśli planujesz ciążę lub jesteś w ciąży, powiedz o tym lekarzowi jak najwcześniej. Według ChPL kwetiapinę stosuje się w ciąży tylko wtedy, gdy korzyści uzasadniają ryzyko dla płodu, a u noworodków matek przyjmujących leki przeciwpsychotyczne w trzecim trymestrze mogą wystąpić objawy pozapiramidowe lub odstawienne. O karmieniu piersią decyduje się indywidualnie, bo dane o przenikaniu leku do mleka są bardzo ograniczone. Nie przerywaj leczenia na własną rękę.

Zamienniki Ketrelu i odpłatność

Kwetiapinę zawiera wiele leków dostępnych w Polsce, między innymi Kventiax, Ketipinor, Ketilept, Kwetaplex, ApoTiapina, Bonogren, Pinexet i Symquel XR. Różnią się producentem, dostępnymi mocami i postacią. O zamianie zawsze rozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą, bo tabletek o natychmiastowym i przedłużonym uwalnianiu nie można stosować zamiennie. Więcej o samej substancji przeczytasz w opisie kwetiapiny i jej odpowiedników.

Ceny i poziom refundacji zmieniają się, dlatego nie podajemy ich w tekście. Aktualną odpłatność sprawdzisz w obwieszczeniu Ministra Zdrowia z wykazem leków refundowanych albo w aptece.

Twoja recepta na Ketrel: kontynuacja krok po kroku

Ketrel wymaga recepty. Diagnozę i wybór pierwszego leku zostawiamy psychiatrze na wizycie. Jeśli leczenie już trwa i masz dokumentację, możesz złożyć u nas wniosek o receptę na kontynuację. Krok pierwszy to formularz z pytaniami o Twoje leczenie. Krok drugi to ocena wniosku przez lekarza (nadzór medyczny: lek. Damian Wojno, PWZ 3211301), który w razie wątpliwości napisze do Ciebie na czacie. Decyzja należy do lekarza i może on odmówić. Gdy lekarz odmówi, opłata nie podlega zwrotowi, bo dotyczy oceny wniosku.

Termin realizacji e-recepty nie może przekroczyć 365 dni; odrębne, krótsze terminy dotyczą antybiotyków (7 dni) oraz środków odurzających i substancji psychotropowych (30 dni). Szczegóły usługi znajdziesz na stronie e-recepty psychiatrycznej. Ketrelu nie kupisz legalnie bez recepty, a oferty z nielegalnych źródeł niosą ryzyko podróbki o nieznanym składzie.

Substancja czynna

• Kwetiapina

Źródła

• Charakterystyka Produktu Leczniczego Ketrel (kwetiapina) - URPL
• Ulotka dla pacjenta Ketrel - URPL
• ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne
• rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych